Ana Sayfa / Formula 1 / Yeni Başlayanlar İçin F1 Terimleri

Yeni Başlayanlar İçin F1 Terimleri

Formula 1’i yeni takip etmeye başlayanlar için her şey çok karmaşık görünür. Yere basma kuvveti, sıralama turları, difüzör, pit duvarı ve bunun gibi günlük hayatımızda yeri olmayan pek çok F1 terimi vardır. Sizler için sporun kendine has terminolojisini ele aldık ve bilinmesi gereken bazı F1 terimlerini açıkladık.

%107 Kuralı

Sıralama turlarının ilk bölümünde herhangi bir pilotun, en hızlı zamanın yüzde 107’sinden daha yavaş kalması durumunda yarışa başlamasına izin verilmez. Buna karşın istisnai durumlarda, örneğin pilot antrenmanlarda daha iyi bir zaman turu kaydetmişse, yarış komiserleri pilotun yarışa katılmasına izin verir.

Aerodinamik

Hareket halinde olan bir cismin üzerinde havanın yarattığı etkiyi inceleyen bilimdir ve F1 araçlarının tasarlanmasında kilit bir rol oynar.

Antrenman Seansı

Yarış hafta sonlarında cuma günleri ve cumartesi sabahları gerçekleştirilen, pilotların araç ayarlarını ve lastikleri deneyerek yarışa hazırlandıkları seanslardır.

Apeks

Pilotların viraja girerken hedefledikleri ideal yarış çizgisinde virajın tam orta noktasına verilen addır.

Ar&Ge

Araştırma ve Geliştirmenin kısaltmasıdır. Takımların sezon içinde bir sistemi veya parçayı geliştirmek için yürüttükleri çalışmalara verilen isimdir.

Bargeboard

Ön tekerleklerden sidepodların başlangıcına uzanan ve aracın yan taraflarına giden hava akışını düzenleyen parçaya verilen isimdir.

CFD

Açılımı Hesaplamalı Akışkan Dinamiği (Computational Fluid Dynamics) olan CFD, tasarımcılar tarafından aerodinamik hava akışını tahmin etmek üzere karmaşık hesaplamaları yapmada kullanılır.

Çakıl Havuzu

Pist dışında yer alan ve pilotların hata yapmaları sonucu pist dışına çıktıkları zaman araçları yavaşlatan bölgelerdir. Yeni inşa edilen pistlerde sıklıkla kum havuzları yerine asfalt kaçış alanları yer almaktadır.

Delta Zamanı

İki farkı araç veya iki farklı tur arasındaki zaman farkını belirtmek için kullanılan terimdir.

Difüzör

Aracın arka kısmında tabana yakın bölümde havanın çıkış yaptığı parçadır. Difüzörün tasarımı çok önemlidir.

Dingil Mesafesi

Ön ve arka tekerleklerin merkezleri arasındaki uzaklıktır. F1 aracının dingil mesafesi hızlı ve yavaş virajlardaki performansını etkiler.

Dur-Kalk Cezası

Yarış sırasında pilotun kural dışı bir hareketi olarak verilen cezadır. 5 saniye verilmesi durumunda pit alanında araca müdahale yapılabilir veya pilot pite hiç gelmeden sürenin yarış sonucuna eklenmesini tercih edebilir. 10 saniye dur-kalk cezasında ise pilot 3 tur içerisinde pit alanına gelmek zorundadır ve bu pit ziyareti sırasında araç üzerinde hiçbir işlem yapılamaz.

DRS

Aynı zamanda “hareketli arka kanat” olarak da bilinir. Hareketli arka kanatlar yarış öncesinde izin verilen bölgelerde kullanılarak antrenman ve sıralama turlarında pilotun zaman kazanmasına ve yarışlarda öndeki pilotun 1 saniye yakınına geldiğinde kullanılarak geçiş yapmasına yardımcı olur.

ECU

Elektronik Kontrol Ünitesinin kısaltmasıdır. F1 araçlarında motor ve vites kutusu da dahil olmak üzere bütün elektrikli sistemleri kontrol eden ve her araçta standart olarak bulunan bir ünitedir.

ERS

Enerji Dönüşüm Sistemi, kısaca ERS, ısı enerjisinin kinetik enerjiye dönüştürülerek motordan ekstra beygir gücü alınmasını sağlar. Bir F1 aracında MGU-K (Kinetik) ve MGU-H (Isı) adı verilen iki adet ERS yer alır. ERS tur başına 33 saniye kullanılmak üzere yaklaşık 160 beygirlik bir güç sağlar.

Formasyon Turu

Starttan önce yarışın startı için araçların gridde dizildikleri tura verilen addır. Isınma turu olarak da bilinir.

Fren Dengesi

Kokpitten ayarlanabilen, aracın fren gücünün pilotun isteğine göre ön ve arka tekerlekler arasında dağılımını sağlayan ayardır.

G-Kuvveti

Pilotların virajlarda, hızlanırken ve yavaşlarken maruz kaldıkları fiziksel kuvvettir.

Grand Chelem (Grand Slam)

Pilotun bir yarış hafta sonunda pol pozisyonu, yarış galibiyeti, en hızlı turu elde etmesi ve yarışı baştan sona lider götürmesi sonucunda elde ettiği ünvandır.

Grid

Start-finiş düzlüğünde iki araçlık sıralar şeklinde yer alan ceplerdir.

Güvenlik Aracı

Yarış içerisinde araçların yavaşlamasını gerektiren bir durum olduğunda (kaza, güvenlik sebebi gibi) piste giren ve diğer otomobillere liderlik ederek tempoyu kontrol eden araçtır. “Sanal güvenlik aracı” (VSC) durumunda ise pilotlar kendilerine iletilen ölçüde yavaşlar ve birbirleri ile olan farkları korurlar.

HANS

Kafa ve Boyun Desteğinin (Head and Neck Support) kısaltmasıdır. Kaskın arka kısmından pilotun omuzlarına uzanan, başı ve boynu koruyan zorunlu bir güvenlik ekipmanıdır.

Kabarcıklanma

Lastiğin bir bölümünün aşırı ısınmasının sonucudur. Aşırı sıcaklık lastiğin yumuşayarak parçalanmasına ve kabarcıklanmasına neden olur. Yanlış hamur seçimi, yüksek lastik basıncı veya uygun olmayan araç ayarları bunun sebebi olabilir.

Keşif Turu

Pilotların pit alanından çıkıp gride gittikleri turlara verilen isimdir.

Kokpit

Pilotun yer aldığı bölümdür.

Lastik Aşınması

Lastiğin performans ve yol tutuşu kaybetmesine neden olan durumdur.

Lastik Hamuru

Farklı dayanıklılıkta ve performansta olan lastikler yumuşaklık derecelerine göre isimlendirilirler. Hiper yumuşak, ultra yumuşak, süper yumuşak, yumuşak, orta, sert, süper sert, yağmur ve yoğun yağmur lastikleri F1’de kullanılan lastik hamurlarıdır.

Lastik Isıtıcı

Araç garajda veya gridde beklerken lastiklerin üzerine örtülerek lastikleri sıcak tutan bir tür elektrikli battaniyedir.

Önden/Arkadan Kayma ve Kontra

Viraja girilirken aracın ön kısmının yeterince tutunmaması ve yeterli dönüş açısını sağlamaması sonucunda apeksi kaçırmasına verilen isim önden kaymadır. Viraja girilirken aracın arka kısmının fazla dönme eğilimi göstermesine ise arkadan kayma adı verilir. Arkadan kayma durumunda pilot direksiyonunu kayma yönünde kırar, buna da “kontra” adı verilir.

Padok

Pit alanları ile takımların tırlarının ve motorhomelarının bulunduğu bölüm arasında yer alan, sadece takım çalışanlarının ve özel davetlilerin girebildiği alandır.

Parc Ferme

Sıralama turları ve yarışlardan sonra araçların toplandığı, hiçbir takım yetkilisinin hakemlerden izin almadan araçlara müdahale etme hakkının bulunmadığı sınırlandırılmış bölgelerdir.

Pilotlar Brifingi

Pilotların ve yarış direktörünün yarışla ilgili konuları tartışmak üzere gerçekleştirdikleri toplantılardır. Güvenlik, sürüş standartları gibi konular görüşülebilir.

Pit Alanı

Start-finiş düzlüğünde yer alan ve bir duvarla ayrılan, araçların garajlarının yer aldığı ve yarış sırasında lastik değişimi için geldikleri bölgeye verilen isimdir. Bu bölgede hız sınırı vardır ve sınırı aşan sürücülere, sınırın aşıldığı seansa göre para veya zaman cezası verilir.

Pit Duvarı

Takım menajerlerinin, mühendislerin yarışı takip ettikleri, monitörlerin bulunduğu, pilotlarla ve komiserlerle iletişim kurulabilen yerdir.

Pitten Geçme Cezası

Yarış sırasında pilotun kurallara uygun olmayan bir eylemi nedeniyle hakemler tarafından verilebilen bir cezadır. Pilot pit alanına girerek pit-stop yapmadan piste dönerek cezasını çeker.

Pol Pozisyonu

Sıralama turları sonucunda en hızlı turu kaydeden pilotun sahibi olduğu, yarışa ilk sıradan başlanılan yerdir.

Sektörler

Pilotların tur zamanlarını takip etmeyi kolaylaştırmak için pistler üç sektöre bölünür.

Sıralama Turları

Cumartesi günleri öğleden sonra, genellikle yarıştan 24 saat önce gerçekleştirilen ve pilotların yarışa başlama sıralarını belirleyen seanstır.

Sidepod

Aracın yan kısmında bulunan, radyatörleri kaplayan, ön ve arka tekerlekler arasındaki hava akışını düzenleyen aerodinamik yapıdır.

Stint

Antrenmanlarda arka arkaya atılan turlara, gerçekleştirilen uzun sürüşlere veya yarış sırasında iki pit stop arası atılan tur serisine verilen genel addır.

Şasi

Yarış aracında motorun ve süspansiyonların monte edildiği ana parçaya verilen isimdir.

Şikan

Arka arkaya ters yönde gelen iki yavaş viraj kompleksine verilen isimdir.

Takım Emirleri

Takım yönetimi tarafından verilen kararla aynı takımdan bir pilotun, takım arkadaşına yol vermesi veya zaman kazandırması durumudur.

Telemetri

Araçtaki motor ve şasi verilerini garaja göndererek mühendislerin incelemesini sağlayan sistemdir.

Tur Bindirme

Yarış sırasında önde giden pilotun arka sıralarda yarışı sürdüren pilotları yakalayarak bir tur önüne geçmesi durumudur.

Tur Rekoru

Bir yarış pistinde, pist tarihinde elde edilmiş olan en hızlı turdur.

Yarış Dışı

Aracın bir kaza veya mekanik arıza nedeniyle yarışa devam edememesi durumudur.

Yarış Hakemleri

Her yarışta 3 kişiden oluşan, olayları inceleyen ve yarış sırasında pilotlara ceza verme yetkisi bulunan yetkililerdir.

Yere Basma Kuvveti

Araç ilerlerken aracın zemine tutunmasını sağlayan kuvvete verilen isimdir. Yüksek yere basma kuvveti viraj hızını arttırırken sürtünmenin artması nedeniyle ulaşılan düzlük hızları düşer.

Zafer Turu

Yarış tamamlandıktan sonra pilotların hızlarını düşürerek pit alanına döndükleri turdur.

 

Hakkında - Serhat Kurtuluş

Formula 1 ve motor sporlarıyla yakından ilgileniyor, Boğaziçi Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik mezunu.

Bir Makale Daha?

Formula 1 | Japonya GP Sıralama Turları: Mercedes Yine İlk Çizgide

Formula 1’in ikonik pistlerinden biri olan Suzuka’da gerçekleştirilen sıralama turlarında ilk sıra Lewis Hamilton’un oldu. …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bültenimize Kayıt Olun!

GÖNDER!
close-link