Ana Sayfa / Diğer Sporlar / Yeni Başlayanlar İçin Satranç – Satranç Hamleleri

Yeni Başlayanlar İçin Satranç – Satranç Hamleleri

Satranç, beyaz ve siyah renkli 64 kareden oluşan satranç tahtası üzerinde 16 siyah ve 16 beyaz taşa sahip iki rakip arasında oynanan bir oyundur. Satranç tahtası, beyaz köşesi her iki oyuncunun sağ tarafına gelecek şekilde konur. Satrançta her oyuncunun bir Şah (Ş), bir Vezir (V), 2 Kale (K), 2 Fil (F), 2 At (A) ve 8 Piyondan oluşan 16 adet taşı vardır. Satranç hamlelerini anlatmaya geçmeden önce dizilişe bakalım. Tahta üzerinde taşların dizilimi şu şekildedir;

Satranca yeni başlayan oyuncular vezir ve şahın konacağı yeri ilk başlarda karıştırabilir. Beyaz şah siyah karede, siyah şah ise beyaz karede bulunmalıdır. Oyuna her zaman ilk olarak beyaz taşa sahip oyuncu başlar. Satranç taşlarının dizilimini gördükten sonra, satranç hamleleri ile sizlere bilgi vermeye devam edelim.

Taşlar Nasıl Hareket Eder?

Satranç hamleleri 6 taşın her biri için farklıdır. Taşların hamle özelliklerini tek tek açıklayacak olursak;

Piyon: Piyon, bulunduğu kare üzerinden sadece ileriye doğru tek bir kare ilerleyebilir. Bunun tek istisnası, piyonun ilk hareketinde iki kare ileri gidebilmesidir.Piyon, çaprazında bulunan herhangi bir taşı yiyerek de çapraz olarak bir kare ilerleyebilir. Rakibin ilk yatay sırasına ulaşan piyon, oyuncunun tercihine göre vezir, kale, fil ya da at ile değiştirilir. Bu durumda oyuncuların birden fazla veziri, ikiden fazla atı, fili ve kalesi olabilmektedir.

Fil:Fil, bulunduğu kare üzerinde çapraz olarak ilerler. Beyaz fil beyaz karelerden, siyah fil de siyah karelerden başka renk kareye çıkamaz.

At:At, bulunduğu kare üzerinden L şeklinde 3 kare ilerler. Beyaz karede bulunan at siyah kareye, siyah karede bulunan at da daima beyaz kareye gider.

Kale:Kale, bulunduğu kare üzerinde yatay ve dikey bir şekilde ilerler.

Vezir:Vezir, satrançta en fazla hamle özelliklerine sahip taştır. Vezir, bulunduğu kare üzerinde dikey, yatay ve çapraz olarak ilerleyebilir.

Şah: Şah, satranç hamleleri içinde en az hamle yapabilme özelliğine sahip taştır. Şah sadece bulunduğu karenin bitişiğindeki karelere hamle yapabilir.

Buraya kadar satranç hamleleri ile ilgili olarak, satrançtaki taşların ne şekilde hareket ettiklerini anlatmaya çalıştık. Şimdi de taşların birbiriyle olan ilişkilerini ve hareketlerini inceleyeceğiz.

Satrançta Taş Alma Nasıl Olur?

Taşlar, kendi renginden bir taşın bulunduğu kareye gidemez. Karşı renkten bir taşın bulunduğu kareye giderek, rakip taşı oyun dışında bırakır. Piyon harici tüm taşlar, kendi hareket yönlerine doğru taş alabilmektedir. Piyonlar ise satranç hamleleri kısmında bahsettiğimiz gibi, bulundukları karenin sağ ya da sol çaprazındaki karelerdeki taşları alabilir. Taşların alınması zorunlu bir hamle değildir. Aşağıdaki görselde, taşların birbirlerini nasıl aldıkları görülebilmektedir;

Taş alma ile bilgi vermemiz gereken son durum ise, En Passant adı verilen geçerken almadır. İlk hareketini 2 kare ileri yapan piyonun, rakip piyon ile yan yana gelmesi durumunda rakip piyon, bu piyonu bir kare ilerlemiş gibi alabilmektedir. Görselimizde F4 karesine iki hamle ile gelen beyaz piyon, e4 karesindeki siyah piyon tarafından yenebilmektedir.

Rok Nasıl Yapılır?

Rok, satranç hamleleriiçinde şahı korumaya almak ve kaleyi oyuna sokmak amacıyla yapılan bir hamledir. Şah, kendi karesinden kaleye doğru iki kare gider ve kale de şahın üzerinden atlatılarak şahın bitişiğindeki kareye konur. Kısa ve uzun rok olmak üzere 2 çeşit rok yapılabilmektedir. Görselimizde siyah şah ile uzun rok, beyaz taş ile kısa rok yapılışı görülmektedir;

Şu durumlarda rok yapılamaz;

-Şah daha önce hamle yapmışsa,

-Kale daha önce hamle yapmışsa,

-Şah tehdidi varsa, şahın geçeceği ya da gideceği kareler rakip taşların tehdidi altındaysa,

-Şah ve kale arasında herhangi bir taş varsa.

Oyun Nasıl Biter?

Satrançta oyun iki şekilde biter;

-Rakip şahın mat olması durumunda,

-Oyunculardan herhangi birinin, matı önleyemeyeceğini düşünerek oyunu bırakması durumunda.

Şahı tehdit edilen oyuncu; şahını tehdit olmayan bir kareye götürmek, şahını tehdit eden taşı almak ya da tehdit eden taş ile şahı arasına bir taş getirmek durumundadır.  Bu 3 yolla şah tehdidini ortadan kaldıramayan oyuncu mat olarak oyunu kaybeder.

Oyunun berabere bittiği durumlar ise şu şekildedir;

-Hamle sırasına sahip oyuncunun şahı tehdit edilmediği halde, hamle yapacak durumda değilse oyun Pat olur ve berabere biter. Görselimizde görüleceği üzere hamle sırası kendinde olan beyaz şah, tehdit altında bulunmamasına rağmen hamle yapabileceği kareler tehdit altında olduğundan hamle yapamaz ve oyun Pat olur.

-Oyuncular aralarında beraberlik için anlaşırlarsa, oyun berabere sonuçlanır.

-Satranç tahtası üzerinde aynı durumun 3 kez tekrarlanması durumunda da oyun berabere biter.

-Tahta üzerinde mat yapmaya yetmeyecek kadar taş kalmışsa (bir fil ve bir şah gibi), oyun berabere biter.

-Oyunda yapılan son 50 hamle, her iki oyuncunun da piyon ile oynamadan ve taş yemeden yapılmışsa oyun berabere biter.

Bu yazımızda satranca yeni başlayanlar için kısaca satrancın kurallarından, taşların diziliminden ve hareketlerinden ve oyun içindeki hamlelerden bahsettik. Satranç ile ilgili diğer yazılarımızda buluşmak üzere hoşça kalın…

Yazar: Özgür Emek

Hakkında - Özgür Emek

Bir Makale Daha?

Snooker’ın Unutulmaz Hüznü Paul Hunter

Her spor dalında başarıları ile olduğu kadar kişisel özellikleri, özel hayatlarındaki sansasyonları ve hayat hikayeleri …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bültenimize Kayıt Olun!

GÖNDER!
close-link