Ana Sayfa / Diğer Sporlar / Satranç Açılışları ve Notasyon

Satranç Açılışları ve Notasyon

Satranç oyununda yapılan ilk hamlelere satranç açılışları denmektedir. Açılışta yapılan her hamlenin bir amacı olmalı ve hamleler arasında bir bağlantı olmalıdır. Satranç açılışlarında temel hedef öncelikle filleri ve atları, sonrasında ise kısa ya da uzun rok yapıp kaleyi oyuna sokarak şahı koruma altına almaktır. Taşların geliştirilmesi yani oyuna sokulması merkez bölgeye yönelik yapılmalıdır. Satranç açılışlarını detaylandırmadan önce, hamlelerin nasıl yazıldığını ve hangi simgelerin kullanıldığını açıklayalım.

Hamlelerin Yazılması

Satrançta hamleleri yazmaya Notasyon adı verilmektedir. Satranç oyununda tutulan notasyon, oyun içinde yapılan tüm hamleleri bize göstermektedir. Notasyonu doğru okumak, satranç ile ilgili gelişmenizi sağlayacak oynanmış oyunları çok daha iyi analiz etmenize yardımcı olacaktır. Notasyonda; piyon hariç tüm taşlar, kendi baş harfleri büyük yazılarak gösterilir. Şah Ş, Vezir V, Kale K, Fil F ve At A ile notasyon üzerinde gösterilmektedir. Piyon ise hiçbir harf ile gösterilmez.

Hamle yapan taşın baş harfi ve gittiği kare birlikte yazılır. Örneğin b4 karesine giden at için; Ab4 şeklinde yazım yapılır. Bir harf ile gösterilmeyen piyon için ise aynı durum b4 olarak gösterilmektedir.

Hamle yapan taş gittiği karede rakibin bir taşını alıyorsa, taşın ilk harfi ile gittiği karenin arasına x işareti konulmaktadır. B4 karesine giderek rakip taşı alan at için Axb4 şeklinde notasyon tutulmaktadır. Piyonun gittiği karede bir taşı alması durumunda ise;bulunduğu karenin harfi sonrasında x simgesi ile birlikte gittiği karenin yeri gösterilmektedir. Örneğin; d dikey sırasındaki piyonun e5 karesindeki rakip taşı alması durumunda dxe5 şeklinde yazım yapılmaktadır.

Aynı karede aynı türden iki taşın (at ya da kale) bulunması durumunda ise karışıklık olmaması adına yazımlar şu şekilde yapılır;

-İki taşın da aynı yatay sırada bulunması durumunda, taşın adının ilk harfinden sonra bulunduğu dikey sıranın harfi, sonrasında ise gittiği kare yazılır. Örneğin a1 ve h1 karelerinde bulunan kalelerden a1’deki kalenin d1’e hareketi; Kad1 şeklinde yazılmaktadır. Bir başka örnekte; B3 ve f3 karelerinde bulunan atların her ikisi de d4 karesine gidebilmektedir. Bu durumda d4 karesine giden atın hangi dikey sıradan gittiği belirtilmelidir. Örneğin; f3 karesindeki atın hareketi için Afd4 şeklinde yazım yapılmaktadır.

-Taşlardan ikisinin aynı dikey sırada olması durumunda ise taşın adının ilk harfi büyük olarak yazıldıktan sonra, bulunduğu yatay sıranın numarası ve gittiği kare yazılmaktadır. H3 ve h6 karelerinde bulunan kalelerden h5 karesine hamlesini yapan h3 karesindeki kale ise; K3h5 şeklinde yazılmaktadır.

-İki taşın farklı dikey ve yatay sıralarda bulunmasına rağmen, gidebilecekleri ortak bir kare varsa hamle yapan taşın gittiği yatay sıra ile birlikte yazım yapılır. A4 ve h8 karelerinde bulunan kaleler için h4 ortak olarak gidebilecekleri karedir. Bu durumda h4 karesine giden kale a4 karesinden gitmişse; Kah4 şeklinde yazılmaktadır.

Bu hamleler sonucunda bir taş alımı gerçekleşiyorsa gidilen kareden önce x işareti konur. Kaxd1 ya da K3xh5 şeklinde yazım bu duruma örnektir. Hamle yapan taşın harfi hamle yaptığı yatay ya da dikey sıra ile birlikte yazılır.

-Piyonlar rakibin ilk yatay sırasına geldiklerinde tercihe göre Vezir, Kale, At ya da Fil ile değiştirilebilir. Bu durumda seçilen taşın harfi hamle sonunaa8V, d8K a1A ya da f1F şeklinde eklenir. Bu temel yazım kuralları dışında, notasyon üzerinde göreceğiniz bazı simgeler ise şu anlamlara gelmektedir;

0-0-0 Uzun Rok

0-0 Kısa Rok

+ Şah Çekme

# Şah Mat

! İyi Hamle

!! Çok İyi Hamle

? Kötü Hamle

??Çok Kötü Hamle

!? Dikkate Değer Hamle

?! Değeri Şüpheli Hamle

1-0 Beyaz Kazandı

0-1 Siyah Kazandı

Yeni Başlayanlar İçin Bazı Açılış Örnekleri

Bu başlıkta sizlere, satranca yeni başlayanların bilmesi gereken klasik satranç açılışlarını göstereceğiz. Satrançta birçok açılış olduğu gibi, tüm bu açılışların da birçok devam yolu bulunmaktadır. Açılış sonrasında, oyuncunun tercih ve stratejisine göre oyunun devamı şekillenmektedir. Satranç tahtasında taşların dizilimi aşağıdaki görselimizdeki gibidir;

İtalyan Açılışı

En çok bilinen ve özellikle satranca yeni başlayanlar tarafından en çok tercih edilen açılış İtalyan Açılışıdır. İtalyan açılışında e4 e5, Af3 Ac6, Fc4 Fc5 başlangıcı sonrasında oyun, farklı devam yolları (c3 ya da d3) ile devam eder.İtalyan Açılışı günümüzde büyük oyuncular tarafından çok tercih edilen bir açılış değildir. Daha çok satranca yeni başlayanlar için ve amatör turnuvalardaki oyuncular tarafından tercih edilir. Görselimizde de görüleceği üzere, İtalyan Açılışı ile merkeze piyonlar sürülmekte ve at ile filler oyuna dahil edilmektedir.

İspanyol Açılışı

İspanyol Açılışı, e4 e5, Af3 Ac6, Fb5 ile başlayan bir açılıştır. Bu açılış ile birlikte beyazlar, rakibin e5 karesindeki piyonunu Af3 hamlesi ile tehdit ederken, bu piyonu koruyan rakibin c6 karesindeki atını da, Fb5 hamlesi ile tehdit etmektedir.

Hem İtalyan hem de İspanyol açılışlarının avantajı, şah kanadındaki at ve fili oyuna sokarak rok yapmayı kolaylaştırılmasıdır. Oyunun devamında rok yapılarak şah koruma altına alınırken, kale de oyuna sokulmaktadır.

Sicilya Savunması

Sicilya Savunması, siyah ile agresif bir oyun oynanmasını sağlayan bir açılıştır. Beyazın e4 açılışına, c5 hamlesi ile verilen karşılık sonrası oyun farklı devam yolları ile ilerler. Açılış sonrasındaki en klasik devam yolu; Af3 d6, d4 cxd4, Axd4 Af6, Ac3 g6 şeklindedir. Bir diğer devam yolunda ise g6 hamlesi yerine a6 hamlesi ile oyuna devam edilmektedir.

Slav Savunması

Slav Savunması, d4 d5, c4 c6 hamleleri ile başlayan bir açılıştır. Bu açılış ile c8 karesindeki siyah fil geniş bir hareket alanına sahip olurken, filin hareketi vezir kanadının da zayıflamasını beraberinde getirecektir.

Fransız Savunması

Fransız Savunması, sizlere bu aşamada göstereceğimiz son satranç açılışlarındandır. E4 e6, d4 d5 hamleleri ile başlayan Fransız Savunmasında, beyazların tehdit altında kalan e4 karesindeki piyonunu koruma şekline göre oyun devam eder.

Bu yazımızda sizlere satranç hamlelerinin nasıl yazıldığını ve klasik satranç açılışlarını açıklamaya çalıştık. Her açılış sonrasında, oyun farklı devam yolları ile devam etmekte ve şekillenmektedir.

Oynadıkça ve açılışları öğrendikçe, devam yollarını da stratejinize en uygun şekilde kullanabilirsiniz. Hamlelerin nasıl yazıldığını ve simgelerin ne anlama geldiğini öğrendikten sonra, diğer açılışları ve açılışların devam yollarını öğrenmeniz çok daha kolay olacaktır. Bu aşamadan sonra farklı açılışları öğrenerek kendinize strateji oluşturabilirsiniz.

Hakkında - Özgür Emek

Bir Makale Daha?

Rugby Nedir? Rugby Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Siz de eğer sürekli hakem düdüğüyle kesintiye uğrayan ya da dakikalar boyunca herhangi bir aksiyon …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bültenimize Kayıt Olun!

GÖNDER!
close-link