Ana Sayfa / Amerikan Futbolu / Amerikan Futbolu Nedir? Nasıl Oynanır?

Amerikan Futbolu Nedir? Nasıl Oynanır?

Amerikan Futbolu’na Neden Futbol Denir?

Aslında Amerikan Futbolu‘na futbol denmez. Sadece Amerikalılar bu oyuna futbol demektedir. Peki neden? Oyun ayakla oynanmıyor ki.. Bir Amerikan Futbolu topu yaklaşık bir ayak (foot) uzunluğunda olduğu için ve bu adamlar ‘Soccer’ dedikleri gerçek futbola pek ilgi duymadıkları için bu oyuna futbol demişler. Şimdi bu oyunun nasıl oynandığına ve oyunu merak edenlerin başlangıçta bilmesi gereken noktalara değinelim;

amerikan futbolu kural

 

Amerikan Futbolu Temel Bilgiler

Amerikan Futbolu 12’ye bölünmüş olan 120 yard boyunda ve 53 yard eninde bir sahada oynanır. Bu da bizim ölçülerimizle yaklaşık 110m – 49m’ye denk gelmektedir. Amerikan Futbolu’nu her takımdan 11’er kişi 15 dakikalık çeyrekler halinde oynarlar. Oyunun amacı oyundaki en çok duyduğumuz terimlerden biri olan ‘Touchdown’ yapmaktır. Yani top ile rakibin koruduğu bölgeye (end zone)  girmektir. Oyun bittiğinde en çok puanı alan takım maçı kazanır.

 

Amerikan Futbolu Puanlama Sistemi

Touchdown (6 sayı)

PAT (1 sayı)

EPA (2 sayı)

Field Goal (3 sayı)

Safety (2 sayı)

Touchdown yapan takıma PAT, (Point After Touchdown) veya EPA (Extra Point Attempt) hakkı verilir. PAT az sonra anlatacağımız Field Goal vuruşunun aynısıdır. EPA’da ise Touchdown yapan takım 3 yardlık mesafeden tekrar hücum yapıp tekrar end zone’a girmeye çalışır.

Field Goal, Amerikan Futbolu’nda ayağın kullanıldığı, topa vurarak topun iki direğin arasından geçirilmeye çalışıldığı vuruştur. Takımlar genellikle 4. haklarında bu vuruşu denerler. Çünkü 4 hak (down) sonrasında 10 yardlık mesafe kat edilemezse top karşı takıma geçer. Field Goal vuruşu başarılı olursa başlama vuruşuyla, başarılı olmaz ise topa vurulan yerden karşı takımın hücumu başlar.

amerikan futbolu nasıl oynanır

Safety, defans takımının kazandığı bir puan türüdür. Top rakipteyken rakip oyuncu kendi end-zone’unda düşürülürse defans yapan takım 2 sayı kazanır. Bunun yanında ‘Safety’ olduktan sonra top, sayıyı kaybeden takım tarafından 20 yarddan degajla rakibe yollanır (punt) ve sayıyı alan takım aynı zamanda bir hücum şansı daha kazanmış olur.

Oyunun başında, maçta sayı olduğunda veya devre başlarında oyuna başlangıç vuruşu ile başlanır. Top 35 yard mesafeden karşı tarafa yollanır ve rakip takım oyuncuları topu tuttuktan sonra düşene kadar ilerleyip mesafe kat eder. Oyuncu düşürüldüğü yerden hücum takımı oyuna devam eder. Top eğer end-zone’u aşarsa veya end-zone’un içine düşerse karşılayan takım 20 yarddan oyuna başlar. Top futboldaki tabirle taca çıkarsa karşılayan takıma; topa vuran takımın bu sefer 5 yard daha geriden topa vurması, topa vurulan yerden 30 yard ileride oyuna başlamak veya topun çıktığı yerden oyuna başlamak gibi 3 hak verilir. Karşılayan takım bunlar arasında seçim yapar.

 

Oyunun Oynanışı

Hücum takımının 10 yardı geçmesi için 4 hakkı vardır. Eğer takım 4 hakkı kullanıp 10 yard kat edemezse top rakip takıma geçer ve topun son oynandığı bölgeden oyuna başlanır. Eğer hücum takımı 4 hak içinde 10 yardı geçebilirse 4 hak daha kazanır. 10 yardın kaçıncı hücum denemesinde geçildiği önemli değildir. Oyun oynanırken takım ilk hakkındaysa ve 10 yard mesafe gitmesi gerekiyorsa hakem o oyunu ‘1 ve 10’ olarak açıklar. Eğer ilk hakta 6 yard gidildiyse ikinci hak  ‘2 ve 4’ olarak açıklanır. 3 hakta çok az mesafe kat edebilen takım 4. hakta 10 yardı geçemeyeceğini düşünürse topu degaj (punt) ile karşı tarafa yollamayı tercih edip rakip takımı 30 yard öteden oyuna başlatabilir.

Bir takımın haklarının sona ermesi için koşucunun düşürülmesi, topun saha dışına çıkması, atılan pasın yere düşmesi, sayı olması veya düdük çalınması gereklidir. Serinin bitmesi 4 hakta yeterli mesafe alınmadığında, 10 yard geçildiğinde, top rakibe kaptırıldığında ve son olarak maçta sayı olmasına bağlıdır.

touchdown nedir

Amerikan Futbolu’nda top iki türlü oyunla ilerletilebilir. Birincisi koşu oyunu ikincisi ise pas oyunudur. Bu oyunlardan biri oynanmadan önce takım toplanır ve oyun kurucu hangi oyunun oynanacağını takıma söyler. Koşu oyununda topu eline alan oyuncu koşarak topu ilerletir. Koşan oyuncunun eli veya ayakları dışında bir bölgesi yere değerse hak bitmiş sayılır. Pas oyununda ise top pas ile ilerletilir. Takımların sadece bir kere ileri pas atma hakları vardır. Geri pasta ise bir sınırlama yoktur. Topu elleriyle kontrol eden bir oyuncunun elinden top düşürülürse topu eline alan kişi topla beraber mesafe kat edebilir. Pas oyununda hücum takımında sadece 6 oyuncu pası alma hakkına sahiptir. Top havadayken pası tutma hakkı bulunan oyunculara müdahale etmek yasaktır. Ancak savunma takımı pas atıldıktan sonra havada olan topu tutabilir. Eğer top savunma takımı tarafından kapılırsa topu kapan oyuncu düşene kadar mesafe kat edebilir. Düştüğünde ise düşülen yerden 4 haklık oyun başlar.

 

Super Bowl

Super Bowl Amerika’da yılın spor olayı olarak görülen, Amerikan Futbolu final organizasyonuna verilen addır. Super Bowl’u yaklaşık 1 milyar kişi takip eder. 4 saate yakın süren organizasyonun tek bir saniyesi bile boş geçmez. Reklamcılar sırf bu organizasyon için 30 saniyelik reklamlara yaklaşık olarak 5 milyon$ ödeme yaparlar. Aynı zaman Super Bowl için bütün büyük markalar özel reklam yaparlar. Super Bowl yayınının reklamları bile izleyiciler tarafından merakla beklenir. Maçın arasında dünyaca ünlü isimler sahne alırlar. Super Bowl oynanacağı zaman TV satışları rekor seviyelere ulaşır. Aynı zamanda pizza şirketleri için de Super Bowl çok büyük rekabet yaratır. Özetle Super Bowl’un kazananı sadece futbol takımları değil aynı zamanda pazarlamanın tarihini yazan Amerikan ekonomisidir.

Amerika Futbolu sert bir spordur. Bu yüzden oyuncuları koruyan ekipmanlar eksiksiz olarak giyilmek zorundadır. Buna rağmen özellikle vücudun alt bölgesinde sakatlıklar görülebilir. Bu tarz riskleri olsa da Amerikan Futbolu, oynayan herkesi kendine bağlayan, heyecanın eksik olmadığı ve kazanma ruhunun yüksek olduğu güzel bir takım sporudur.

Oyunu anlatan güzel bir animasyonu bu ve Türkçe görüntülü anlatımı bu videolardan izleyebilirsiniz.

 

Hakkında - Doğuş Usta

Anadolu Üniversitesi İngilizce İktisat bölümü mezunu, İstanbul'da yaşayan, sporun birçok dalıyla yakından ilgili bir sporsever. Twitter'da Takip Et!

Bir Makale Daha?

Badminton Nedir? / Badminton Kuralları

Spoura olarak, az bilinen eğlenceli spor tanıtımları yapmaya devam ediyoruz. Çoğumuz badminton sporunu duymuşuzdur. Garip …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir