Ana Sayfa / Amerikan Futbolu / Amerikan Futbolu Terimleri / Amerikan Futbolu Kuralları

Amerikan Futbolu Terimleri / Amerikan Futbolu Kuralları

Amerikan Futbolu

Amerikan filmlerinin neredeyse hepsinde laf arasında geçen “Amerikan futbolu” nedir, ne değildir bir bakalım… Sorsak herkes duymuştur, topunu falan da bilir ama hep yüzeysel bilgiler. Amerikan sporları filmlerden dolayı aslında çoğunlukla bilinir, ama oynayan sayısı çok azdır. Türkiye’de neredeyse hiç oynanmayıp da en çok bilinen spor Amerikan futbolu olabilir. Biz de biraz amerikan futbolu terimleri ve kurallarını anlatmaya çalışacağız. Ve biraz da Amerika’daki futbol çılgınlığının ne boyutta olduğuna bakacağız.

Nasıl oynanır bu oyun? Yazının devamında Amerikan futbolu yerine sadece “futbol” diyelim. Garip şekilli bir amerikan futbol topu (Amerikalılar buna “pig skin” diyor), 11 kişiden oluşan iki ayrı takım, bir çizgiden geçirmeye çalışır, bu sayı çizgisini topla beraber geçebilen takım skor alır. Futbolu kısaca böyle anlatabiliriz, tabi bu fazla kısa bir anlatım.

 

Ayrıca da öyle iki cümleyle anlatılacak bir spor değil, tüm Amerika’nın deli gibi takip ettiği bir organizasyon. Büyük seyirci kitleleri ve tabi büyük paralar…

Profesyonel futboldan ayrı olarak; kolej, lise ve genç seviyeleri de var. 1.1 milyon lise futbolcusundan bahsediliyor, lise için çok büyük rakam.  Bundan ayrı olarak NFL(National Football League) en popüler ve en üst klasman futbol ligi. Bu ligin şampiyonluk maçı olan Super Bowl  2015’te 111.5 milyon kişi tarafından izlendi. Maç sırasında ABD’liler ortalama 2 bin 400 kalori aldı. Final gününde 1.2 milyar adet tavuk kanadı sipariş edilirken, Dominos’tan 11 milyon dilim pizza sipariş edildi. Ekstra olarak da 11.2 milyon patates kızartması ve 325.5 milyon galon bira. Amerika denilince insanın aklına “aşırılık” gelmemesi mümkün değil, adamlar böyle…

Biraz da oyunun teknik detaylarına inelim:

Amerikan Futbolu Kuralları / Amerikan Futbolu Nasıl Oynanır ?

Önce amerikan futbolu kuralları ve “oyun içi” amerikan futbolu terimleri konularına bakalım, sonrasında daha da detaylı bir amerikan futbolu terimleri başlığımız olacak.

  • Saha 120 yard uzunlukta ve 53 yard genişliktedir. (1 yard=0,9144 metre’dir bu da kıyağım olsun) Ayrıca bu saha 10’ar yardlık aralıklarla bölünür. Bu bölünmenin bir sebebi var aşağıda anlatacağız.

b96f3d5d60483cefd269b84584e153c3566

  • Basketbol gibi 4 çeyrekten oluşur, her çeyrek 15’er dakikadır. Toplamda 60 dakika.
  • 11’er oyuncudan oluşan 2 takımın mücadele ettiğini söylemiştik zaten.
  • Bunlara ek tam 7 hakem vardır.

Amerikan futbolu terimleri

Atak Takımı(kırmızı): Quarterback, fullback, halfback, line(center, guard, tackle), receiver ve tightend

Savunma Takımı(mavi): Line back, line (tackle, right end, left end), corner back, free safety ve strong safety

  • Her takımın bir başlangıç, bir atak, bir de savunma takımı vardır. Bunların belli sırası ve belli görevleri var tabi kendine özgü. Örneğin başlama vuruşu olan “kickoff”u başlangıç takımı oynar. Sonra rakip takımın oyuncusu topu bir noktada tutar, işte bu tuttuğu noktada kendi atak takımının nereden başlayacağını belirlemiş olur. Yani çizgiye ne kadar yakın tutarsa kendisinin skor üretmesi o kadar kolaylaşacak. Oyunun genel mantığı burada oturmuş olmalı biraz…
  • Oyunda skor kazanmanın 2 ana yöntemi var. Bunlardan birincisi topu pas ya da koşu yoluyla rakibin saha sonuna taşımak, ki buna “Touchdown” diyoruz. Bu şekilde 6 puan kazanılır. Diğer yöntem topa vurarak sayı direklerinin arasından geçirmek, buna da “Field Goal” denir. Buna da 3 puan verilir. Field Goal için uzun bir direk üzerine kurulmuş U şeklindeki 2 direk arasından topu geçirmek gerekir. Bu iş tabi o garip şekilli topla o kadar da kolay olmayacağı için, son çare olarak kullanılır.

  • Oyunun başlangıcı “snap” ile olur. Evet bildiğiniz snapchat de buradan etkilenmiş… Snap’in Türkçesi şipşak, aniden diyebiliriz. Bu olay hepinizin o filmlerde gördüğü sahne işte. Tüm futbolcular birbirleriyle kafa kafaya durur, bir oyuncu bacak arasından topu arkasındaki oyuncuya verir vermez savunma takımıyla çılgın bir itiş kakış, mücadele yaşanır. Burada topu bacaklarının arasından veren oyuncu pivot, alan oyuncu ise guarddır. Eğer guard topu o hengameden çıkartıp sayı çizgisine güzel bir pas atarsa muhtemelen sayı olacaktır.

  • Her snapten önce “huddle” denilen kaptanın moral ve taktik konuşması yaptığı 40 saniyelik toplantılar olur.
  • Sahanın 10’ar yardlık aralıklarla bölündüğünü söylemiştik. Bu bölünmenin sebebi tabi ki kolaylık olsun diye. Çünkü her 10 yardlık bölümde hücum takımının 4 hakkı var. 4 hakta 10 yardı geçemezse top rakip takıma geçer.

  • Snapten sonra atak oyuncuları çok hızlı şekilde topla ilerlemeye çalışırken savunma takımı da buna engel olmaya çabalar. Bu çaba bazen çok sert müdahalelerle olabilir, filmlerde en çok gördüğümüz ikinci sahne de bu galiba.

Amerikan Futbolu Terimleri

Şu ana kadar “oyun içi” amerikan futbolu terimleri anlattık, şimdi bu amerikan futbolu terimleri konusuna biraz daha detaylı girelim.

Pozisyon Terimleri :

Hücum Takımı

QB- Oyun kurucu
RB- Koşucu  (HB-Hızlı koşucu) (FB – Büyük koşucu) (WB-Açık koşucu )
WR- Dış açık    (SR – Ara açık )
TE –İç açık
T – Dış koruma
G –İç koruma
C-Orta (koruma)
OL-Hücum çizgisi

Savunma Takımı

LB – Çizgi arkası
CB – Açık savunma
DE – Uç savunma
DT – İç savunma (NT – Orta savunma)
(DL – Savunma çizgisi)
FS – Serbest savunma
SS – Güçlü savunma

Özel Takımlar

H – Tutucu
P – Degajcı
K – Vurucu

Kick Team – Başlangıç Takımı
Field Goal Team – Gol Takımı
Return Team – İlerleme Takımı 
Punt Team – Degaj Takımı

Malzemeler :

Helmet : Kask
Facemask : Yüz Koruması
Chin Strap : Çenelik
Jaw Pad : Yanaklık
Helmet pads : Kask içlikleri
Shoulder Pad : Omuzluk
Body Pads : Vücut Korumaları
Jersey : Forma
Cleat : Krampon
Pant : Pantolon
Cowboy Collar : Omur koruması
Neckroll : Boyun koruması / Boyunluk
Eyeshield : Göz koruması

Saha terimleri :

Yard : Yard
Goal Post : Kale
End Zone : Gol Bölgesi
Red Zone : Tehlikeli Bölge
Sideline : Kenar Çizgi
Hashmarks : Orta Noktalar
Pylon : Piyon
Gameclock : Oyun saati
Backfield : Arka saha
Line of Scrimmage : Başlangıç Çizgisi
End Line : Son Çizgi
Goal Line : Gol Çizgisi / Sayı Çizgisi
Inbounds : Saha içi
Out of Bounds : Saha Dışı
Midfield : Orta Saha
First Down – İlk Hak
Touch Down – Gol
Touch Back : Taç
Field Goal – Alan Golü
Safety – Savunma Sayısı
Interception TD, Recovery TD – Savunma golü
2pt conversion – 2 Sayılık gol
1pt conversion – Tek sayılık gol

Ceza Terimleri :

Encroachment : Tarafsız Alan İhlali
Offside : Ofsayt
Eligible Receiver : Uygun Pas Tutucu
Ineligible Receiver Down field : Uygun olmayan pas tutucu ihlali
False Start : Hatalı Başlangıç
Fair Catch Interference : Guvenli tutuş İhlali
Offensive Pass Interference : Hücum pas ihlali
Defensive Pass Interference : Savunma pas ihlali
Helping the runner : Koşucuya Kural dışı yardım
Holding : (Kural Dışı) Tutma
Personal Foul : Kişisel Ceza
Chop Blok : Hatalı ikili blok
Delay of Game : Oyunun Gecikmesi
Illegal Formation : Hatalı oyuncu Düzeni
Illegal Shift : Hatalı oyuncu hareketleri
Illegal Motion : Hatalı oyuncu hareketi
Illegal Procedure : Hatalı oyuncu başlangıcı
Intentional Grounding : Kural dışı pas atma
Unsportsmanlike conduct : Centilmenlik dışı hareket
Unnecessary roughness : Gereksiz Sertlik
Roughing the passer/punter : Oyun kurucuya/ sertlik
Tripping : Hatalı hareket / Çemle takma
Clipping : Hatalı Blok
Spearing : Kaskın kural dışı kullanımı

(Terimler konusunda nfltr.com sitesinden faydalanılmıştır.)

american_football-hd-wallpapers-1080p

İşte böyle güzel, ilginç, sert bir spor Amerikan futbolu. Anlatmakla ne kadar anlaşılır bilmiyoruz ama anlattık bir şeyler. Sonraki Super Bowl 2017 Şubat’ta olacak. 6 ay sonra bu anlattıklarımızı izleyerek pekiştirirsiniz. Tavuk kanadı ve pizza dilimlerini abartmadan…

Hakkında - Burak Aksoy

Sporun her dalından keyif alan bir sporsever, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi.

Bir Makale Daha?

Biatlon Nedir / Biatlon Sporu

Biatlon Nedir? Bu yazımızda ülkemizde pek yaygın olmayan sporlarından birini, biatlonu ele alacağız. Çok detaylarına ...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir